TATARZY KRYMSCY: ALIM + DEBATA
Powstała w 1926 roku w studiu WUFKU w Jałcie produkcja opowiada historię legendarnego krymskotatarskiego bohatera, który staje do walki z niesprawiedliwością i uciskiem, stając się symbolem oporu oraz ludowej sprawiedliwości. Scenariusz, oparty na sztuce krymskotatarskiego pisarza Ümera İpçiego oraz opracowany przez Mykołę Bażana, w mistrzowski sposób łączy elementy kina przygodowego, romantycznego i dramatu historycznego. Po sukcesie frekwencyjnym oraz międzynarodowych pokazach w Berlinie i Paryżu, w 1937 roku film został zakazany przez władze radzieckie, a jego kopie nakazano zniszczyć. Mimo cenzury i dekad zapomnienia taśmę udało się odnaleźć. Dziś Alim powraca jako rzadki dokument dziedzictwa kulturowego i poruszające świadectwo pamięci o dawnym Krymie.
Gatunek: dramat, historyczny, przygodowy
Reżyseria: Heorhii Tasin
Scenariusz: Mykola Bazhan (na podstawie sztuki Ümera İpçiego)
Zdjęcia: Volodymyr Lemke, Mykhailo Bielskyi, Andrii Maine
Obsada: Khairi Emir-Zade, Abduramān Rustemov, Aisha Tatarskaya, Mustafa Kurbanov
Produkcja: Second Film Studio of VUFKU, Yalta
Język, napisy: niemy
Kraj / rok / czas: Ukraińska SRR / 1926 / 61’
Heorhii Tasin
Reżyser
Wybitny ukraiński reżyser, scenarzysta i pionier ukraińskiego przemysłu filmowego ery kina niemego i wczesnego dźwiękowego. W latach 20. XX wieku kierował Odeską oraz Jałtyńską Wytwórnią Filmową (WUFKU). Autor przełomowych dzieł wczesnego kina ukraińskiego, w tym pierwszego filmu krymskotatarskiego Alim (1926), dramatu emancypacyjnego Nakaz aresztowania (1926) oraz światowej sławy arcydzieła kina niemego Nocny dorożkarz (Nicznyj wiznyk, 1928). W latach 30. stworzył głośne dramaty historyczne Nazar Stodola (1937) i Karmeluk (1938). Oskarżony przez władze radzieckie o „odchylenie nacjonalistyczne”, po II wojnie światowej został odsunięty od kina fabularnego i skierowany do realizacji kronik dokumentalnych.
